Zapraszamy na premierę długo wyczekiwanej książki poświęconej niezrealizowanym wizjom XX-wiecznego Wrocławia oraz spotkanie z jej autorem – doktorem Jerzym Ilkoszem. Rozmowę poprowadzi redaktorka Gazety Wyborczej Wrocław, Beata Maciejewska.

Książka Gdyby. Niezrealizowane wizje nowoczesnego Wrocławia w latach 1910-1939 to post scriptum do wystawy prezentowanej w Muzeum Architektury w 2024 roku oraz zwieńczenie wieloletnich badań dr. Jerzego Ilkosza. Publikacja znacznie wykracza poza zakres tematyczny ekspozycji, proponując spojrzenie na rozwój architektury Wrocławia w pierwszej połowie XX w. przez pryzmat koncepcji, które z różnych powodów nie uzyskały materialnego kształtu.

Max Berg, projekt zabudowy przy dworcu Świebodzkim, 1919-1920, zbiory Archiwum Budowlanego, oddziału MA

Dr Jerzy Ilkosz – historyk sztuki, wybitny znawca i badacz architektury międzywojennego modernizmu – wychodzi z założenia, że w opisie krajobrazu urbanistycznego miasta zagadnienia niezrealizowanych zamierzeń projektowych i spełnionych idei architektów są w równym stopniu uzasadnione, składając się na pełniejszy obraz dziejów architektury miasta takiego, jakim było, jakie jest i jakim mogło być. Analiza nierealizowanych projektów opracowanych dla Wrocławia przyczynia się ponadto do pogłębienia wiedzy o dziejach myśli architektonicznej i urbanistycznej, dorobku twórców działających we Wrocławiu i ich wkładzie w rozwój architektury europejskiej. Pozwala także na weryfikację współczesnej obiegowej opinii o międzywojennym Wrocławiu jako mieście preferującym modernizm.

Max Berg, projekt nowego ratusza przy placu Powstańców Warszawy, 1919-21, zbiory Archiwum Budowlanego, oddziału MA

Książka zawiera 380 ilustracji ukazujących rysunki i materiały archiwalne ze zbiorów Muzeum Architektury we Wrocławiu, Leibniz-Institut für Raumbezogene Sozialforschung e.V. (IRS) w Erkner, Architekturmuseum der Technischen Universität i Akademie der Künste w Berlinie, Staatliche Kunstsammlungen w Dreźnie, Archiwum Państwowego i Biblioteki Uniwersyteckiej we Wrocławiu, Deutsches Architekturmuseum i Institut für Stadtgeschichte we Frankfurcie nad Menem, Archiv des Deutschen Museums w Monachium oraz z kolekcji prywatnych. Zostały w niej także zawarte reprodukcje projektów, które zachowały się tylko jako reprodukcje fachowych czasopismach i publikacjach.

• KIEDY: piątek, 23 stycznia 2026 r., godzina 17.30
• GDZIE: Muzeum Architektury we Wrocławiu, ul. Bernardyńska 7
• Prowadzenie: red. Beata Maciejewska
• Wstęp wolny!

O autorze

Dr Jerzy Ilkosz jest historykiem sztuki, wybitnym znawcą i badaczem architektury międzywojennego modernizmu, muzealnikiem, doktorem habilitowanym nauk technicznych. Od 2000 do 2022 roku pełnił funkcję dyrektora Muzeum Architektury we Wrocławiu. W latach 1992–1999 był kierownikiem Archiwum Budowlanego Miasta Wrocławia. Pracę zawodową rozpoczął w Pracowni Konserwacji Zabytków we Wrocławiu (1981–1991), biorąc udział między innymi w restauracji Panoramy Racławickiej.

W trakcie ponad dwudziestu lat pracy w Muzeum Architektury, Jerzy Ilkosz był kuratorem i współkuratorem licznych wystaw poświęconych architekturze XX wieku. Najważniejszymi z nich były niewątpliwie: „Hans Poelzig we Wrocławiu. Architektura i sztuka 1900-1916”, „Hala Stulecia i Tereny Wystawowe we Wrocławiu – dzieło Maksa Berga”, „Wieżowce Wrocławia 1919-1932”, „Heinrich Lauterbach. Architekt wrocławskiego modernizmu” i „WuWag płynie do Ameryki: Adolf Rading we Wrocławiu”, “Z Wrocławia do Nowego Jorku i z powrotem. Hans Poelzig i styl tworzywa”, „Gdyby. Niezrealizowane wizje nowoczesnego Wrocławia”.

Dostępność:

Zastanawiasz się nad udziałem w wydarzeniu? Pobierz nasz Przedprzewodnik przygotowujący do zwiedzania Muzeum Architektury.

• W holu wejściowym znajdują się drewniane siedzenia, na których można usiąść, by odpocząć lub poczekać na kogoś.
• Sala, w której odbędzie się spotkanie, znajduje się na parterze i jest dostępna dla osób o specjalnych potrzebach w obszarze ruchu oraz dla matek z dziećmi w wózkach.
• W sali jest światło sztuczne.
• Toaleta przystosowana do potrzeb osób z niepełnosprawnościami znajduje się na piętrze budynku, można do niej dotrzeć schodami i windą.

Jeśli czegoś potrzebujesz lub chcesz o coś zapytać, poproś osoby pracujące w muzeum. Zawsze chętnie pomożemy!

DOJAZD KOMUNIKACJĄ MIEJSKĄ: Przystanek GALERIA DOMINIKAŃSKA

• Tramwaje: 2, 3, 5, 9, 10, 11, 12, 13, 17, 23, 78
• Autobusy: 110, 114, 120, D, N, K
• Autobusy strefowe: 602, 904, 914, 924

PARKING

Brak oznaczonych miejsc dla osób z niepełnosprawnościami. Najbliższe, oznaczone miejsca parkingowe dla osób z niepełnosprawnościami znajdują się wzdłuż Alei Słowackiego.

TOALETA

Na pierwszym piętrze znajduje się toaleta przystosowana dla osób z niepełnosprawnością, wyposażona w dzwonek alarmowy.

Wydanie publikacji dofinansowane ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego.